İşte gerçeğimiz!

Sendikamız, 2004-2006 dönemi toplu iş sözleşmesi sürecinde, metal işçilerin çalışma ve yaşam koşullarını ışık tutmayı amaçlayan "METAL İŞÇİSİNİN GERÇEĞİ-2004" isimli bir rapor yayınladı.

Sendikamız, her dönem olduğu gibi bu dönem de Metal İşçisinin Gerçeği kitapçığını yayınladı. Amaç, üyelerimizin yaşadığı sıkıntıları ve sorunları kamuoyuna en iyi şekilde yansıtmaktı. Bu nedenle her zaman olduğundan daha geniş kapsamlı bir çalışma yapıldı. 20 Eylül 2004 tarihinde, DİSK Genel Başkanı Süleyman Çelebi’nin de katıldığı bir toplantıyla basına ve kamuoyuna tanıtılan çalışmada yer alan bilgiler bir çok TV kanalı ve gazetede yayınlandı.

Bu çalışma, önümüzdeki günlerde yayınlanacak olan “Sendikam” dergisinin üçüncü sayısında çok daha geniş bir sekil de tanıtılacak.

Kitap dört bölümden oluşuyor: Güncel Ekonomik Durum, Metal İşkolunda Durum, MESS İşyerlerinde Ücretler, Sonuç ve Taleplerimiz. Güncel ekonomik durumumuz başlıklı birinci bölümde ekonomik büyümedeki temel etkenin ithalattaki artışın yanı sıra üretkenlikteki artış ve reel ücretlerdeki düşüşten kaynaklandığı vurgulanmaktadır.

ÇOK ÇALIŞAN ÇOK KAZANMIYOR

Gerçekten de 1995 yılında 35 milyon dolar civarında olan ithalat 2003 yılına gelindiğinde 70 milyon dolara çıkmıştır. DPT verilerine göre 1988 yılında 100 olan birim ücretler 2003 yılında 92.6’ya gerilemiştir. Birim ücretlerdeki maliyet düşerken,yine DPT verilerine göre 1988 yılında 100 olan üretkenlik 2003’de 246 olmuştur. Ayrıca İş-Kur’un verilerine göre çalışma süreleri 1988’de 48.8 saatken 2001 yılında 52.1 saate çıkmıştır.

Yani, Türkiye’de işçiler, daha çok çalışmışlar ancak daha az kazanmışlardır. Birinci bölümün sonucunda ortaya çıkan bir gerçek var ki o da; “Çok çalışan çok kazanmıyor.” Kısaca, ülkemizde ekonomi büyüyor ancak işçiler bu büyümeden yararlanamıyor. Ekonomik büyüme işçilerin daha ucuz, daha yoğun ve daha güvencesiz çalıştırılmasına dayanıyor.

VERİMLİLİK ARTIYOR ÜCRET DÜŞÜYOR

İkinci bölümde ise, metal işkolunda durum başlığı yer alıyor. 2003 yılında meydana gelen toplam 76.668 iş kazasının 25.184’ü metal işkolunda meydana gelmiştir. Bu,%33’lük bir oran demektir. Metal işçileri meslek hastalığı bakımından da ikinci risk grubundadır. İşkolumuzda iş kazalarında kaynaklanan ölüm oranları da artmıştır. Bunun başlıca sebebi ise fiil çalışma sürelerinin ve fazla mesailerin artmasıdır. Bu bölümde, MESS kapsamında yer alan işyerlerinde ortalama çalışma süreleri bir tabloyla ortaya konmaktadır. Aynı Türkiye genelinde olduğu gibi, metal işkolunda da ücretler düşmekte verimlilik ise artmaktadır. Metal eşya sanayinde 1997 yılında 101.2 olan gerçek ücretler 2003’de 85.4’e düşmektedir. Ana metal, makine ve teçhizat, elektrikli makine ve cihazları imalatı alt sektörleri itibariyle de durum pek farklı değildir.

MESS İŞYERLERİNDE DURUM

Üçüncü bölüm, MESS işyerlerinde reel ücretler başlığını taşımaktadır. MESS işyerlerinde gerçek ücretler düşmektedir. 1994’de 100 olan ücretler, 2004 yılında 88’e gerilemiştir. Örneğin, 2002-2004 döneminde 8. grupta bulunan bir işçinin 100 olan ücreti, 31.8.2004’e gelindiğinde 137 olurken enflasyon ise 145 olarak gerçekleşmiş ve böylece %7’lik bir gerileme meydana gelmiştir. Bu bölümde gerçek ücretlerde meydana gelen erimeler tablolar halinde ve gruplar bazında gösterilmektedir. Yine bu bölümde metal işçilerinin seçilmiş harcama kalemlerinde 1990-2004 döneminde ki kayıpları tablolarla net biçimde ortaya konmaktadır. Ayrıca, MESS işyerlerinde en yüksek saat ücreti ile en düşük saat ücreti arasındaki farklar da sergilenmektedir. 5. grup itibariyle bu farkın en fazla olduğu işyeri Anadolu Isuzu iken en düşük olduğu işyeri de Aksan Metal’dir.

BÜYÜMEDEN PAY İSTİYORUZ

Metal İşçisinin Gerçeği kitapçığının sonuç ve taleplerimiz başlığını taşıyan son bölümünde ise, MESS TİS teklifimizde yer alan temel taleplerimiz gerekçeleriyle ortaya konmaktadır:

Ücretler arasındaki açılan farkı azaltmak amacıyla taban ücretlerinin 2.800.000 TL/saat olmasını istiyoruz.

Son dönem toplu iş sözleşmeleriyle ücretlerde yaşadığımız erimeyi karşılamak ve gerçekleştirdiğimiz büyümeden pay almayı istiyoruz.

Fiili çalışma sürelerinin uzamasının işçiler üzerinde yarattığı olumsuz etkileri ortadan kaldırmak için, fazla mesailerin haftalık olarak sınırlanmasını istiyoruz.

Anayasanın tüm çalışanlara tanıdığı sendikalaşma hakkından metal işkolunda çalışan herkesin yararlanması için “Kapsam” maddesinin genişletilmesini talep ediyoruz.

Daha fazlasını merak ediyorsanız, pek yakında “SENDİKAM” dergisinde…

(Birleşik Metal-İş Gazetesi, Sayı 164'ten)